Handel ...
- Details
Er is zeer weinig informatie beschikbaar over de middelen van bestaan van de eerste generaties van de familie VAN DANTZIG. Eigenlijk wijst alles erop dat zij hun brood verdienden met niet nader gespecificeerde handel.
Wanneer we de verschillende bronnen naspeuren, blijkt dat de oudste bronnen - dat zijn de verschillende ondertrouwaktes in Amterdam - niets over hun beroepen zeggen. Pas wanneer Michiel Hijmans (later heet hij Michiel VAN DANTZIG) op 20 november 1795 het poorterschap van de stad Leiden krijgt, weten we waar hij zijn brood mee verdient. Hij is van beroep negotiant, of wel koopman.
Ook zijn zoon Isaac, die als getuige optreedt bij deze gebeurtenis, is koopman. Een jaar later, op 15 november 1796, krijgt ook zijn schoonzoon Samuel Wolf (later heet hij Samuel DE WOLF) het poorterschap van de stad Leiden. Samuel is winkelier.
Het volgende moment dat we weer iets over hun beroepen lezen is in 1811 in de aktes van naamsaanneming. Michiel VAN DANTZIG is nog steed negotiant en Samuel DE WOLF is winkelier, koopman. De beroepen van de andere gezinshoofden Benjamin VAN DANTZIG, Isaac VAN DANTZIG en Levie LOGGER worden niet genoemd in deze aktes, maar in 1812 is Benjamin VAN DANTZIG handelaar (geboorteakte van dochter Betje).
Smoel met zijn mars roept, stijf en stark:
Koop Kammen, Brillen, Almanak.
Plaatje overgenomen uit: Leurders op centsprenten
uit het bezit van de Koninklijke Bibliotheek te Den Haag, gevonden op picasa.
... en wandel
Bij een winkelier heb je het idee dat de persoon een vaste plaats heeft - namelijk zijn winkel - om zijn handel te drijven. Bij het beroep van koopman is dat niet duidelijk. Hadden deze kooplieden een vaste plaats op een markt, of reisden ze door een groter gebied om hun waar te slijten? Het antwoord op die vraag wijst in de richting van het laatste en er zijn hier twee aanwijzingen voor.
Het eerste feit is dat Michiel -Hijman- VAN DANTZIG niet overlijdt in Leiden, waar hij woont, maar in Zaandam op 26 augustus 1813. Zijn akte van overlijden wordt ingeschreven in de burgerlijke stand in Zaandam, en vervolgens wordt een kopie daarvan ingeschreven in de burgerlijke stand in Leiden. Michiel overlijdt in het huis van Klaas Buijs, waarschijnlijk herbergier (*), en zijn overlijden wordt in Zaandam aangegeven door Daniel van Minden en Machiel Simon Spijer, leden van de Joodse gemeente in Zaandam.
Het tweede feit is de - in mijn ogen - grootte mate van mobiliteit die de familie laat zien. De familie begint in Amsterdam en verhuist naar Alphen aan de Rijn en Leiden. Vervolgens komt de familie uit Alphen ook naar Leiden. En uiteindelijk verhuist Isaac VAN DANTZIG, waarschijnlijk dus na het overlijden van zijn vader in 1813, naar Gent. Deze mobiliteit geeft niet de indruk dat deze mensen afhankelijk waren om op een specifieke locatie hun zaken te doen. Kennelijk waren ze zo vrij om gemakkelijk hun boeltje op te pakken en te verhuizen.
(*) In 1811 trouwt in Westzaandam Jan Buijs, zoon van Klaas Buijs, herbergier.
Last Updated on Thursday, 01 March 2012 20:25
